Ερντογάν κατά Μητσοτάκη: Το βασίλειο του αναθεωρητισμού

Στις ελληνοτουρκικές σχέσεις παρατηρείται τις τελευταίες εβδομάδες η μεθοδευμένη κλιμάκωση της έντασης, με σφοδρές δηλώσεις και απειλές εκ μέρους της Άγκυρας,  χωρίς όμως καμία προσπάθεια για ουσιαστική επικοινωνία. Η ομολογουμένως επιτυχής επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού στις ΗΠΑ και η ομιλία του στο Κογκρέσο, φάνηκε να δυσαρέστησαν τον Τούρκο Πρόεδρο, ο οποίος επαναφέρει, ανάμεσα στα άλλα, τους ισχυρισμούς περί παράνομης κυριαρχίας της χώρας μας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, γεννώντας το ερώτημα αν είναι βάσιμοι ή έωλοι αυτοί οι ισχυρισμοί.

Σε σχέση με την κυριαρχία των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, έχει γίνει ευρέως αντιληπτό, ιδίως μετά τη σύναψη του τουρκολιβυκού Μνημονίου (2019), ότι η Τουρκία θέλει να έχει ελεύθερη πρόσβαση στη Μεσόγειο και απρόσκοπτη διέλευση των πλοίων της (για μεταφορά όπλων, ενέργειας κ.α.). Το πρόβλημα εν προκειμένω είναι ο μεγάλος αριθμός των νησιών της Ελλάδας, τα οποία είναι διάσπαρτα στο Αιγαίο και την περιορίζουν ουσιαστικά στα παράλιά της.

Από αυτό το «εμπόδιο» προέκυψε η ιδέα των γκρίζων ζωνών, βάσει της οποίας η Τουρκία αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο και την ελληνική κυριαρχία και συμπεριφέρεται κατά το δοκούν (π.χ.: αποστολές πλοίων για έρευνα, για εξόρυξη κ.α.).

Ωστόσο, η Συνθήκη Ειρήνης της Λωζάνης αναφέρει ρητά και με σαφήνεια στα άρθρα 6, 12 και 16 ότι στην τουρκική επικράτεια υπάγονται μόνο τα νησιά που βρίσκονται σε απόσταση έως 3 ν.μ. από τα τουρκικά παράλια, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά με άλλη διάταξη ή συμφωνία για συγκεκριμένες νήσους (όπως στην περίπτωση της Ίμβρου και της Τενέδου).

Επομένως, ανεξαρτήτως του οθωμανικού παρελθόντος, το διάδοχο κράτος της Αυτοκρατορίας, δηλαδή η σημερινή Τουρκία, δεν έχει καμία δικαιοδοσία στις βραχονησίδες και στα νησιά που αμφισβητεί, όπως είναι η Χίος, η Σάμος, η Λέσβος κ.α.