Η πράσινη διπλωματία επιβιώνει καθώς ο ΟΗΕ καταλήγει σε συμφωνία για χρηματοδότηση της βιοποικιλότητας

Στη δεύτερη εποχή Τραμπ, επρόκειτο να επισημάνουμε ένα θέμα: Ναι, ο κόσμος μπορεί ακόμα να συνεργαστεί για την καταπολέμηση της περιβαλλοντικής κατάρρευσης.

Μετά από τρεις ημέρες επίπονων διαπραγματεύσεων των Ηνωμένων Εθνών στη Ρώμη, οι χώρες του κόσμου κατέληξαν σε μια λεπτή συμφωνία αργά την Πέμπτη για την ενίσχυση της παγκόσμιας χρηματοδότησης για τη βιοποικιλότητα, η οποία περιελάμβανε σχέδια για τη δημιουργία ενός νέου ταμείου για αυτόν τον σκοπό – κάτι στο οποίο σκόνταψαν εδώ και χρόνια.

Δεν ήταν η εμφατική συμφωνία χρηματοδότησης για την οποία είχαν αγωνιστεί πολλά φτωχότερα έθνη. Αλλά ο συμβιβασμός απέδειξε ότι οι χώρες μπορούσαν ακόμα να γεφυρώσουν τις διαφορές τους και να συνεργαστούν για χάρη της διατήρησης του πλανήτη, παρά τη διάσπαση της παγκόσμιας τάξης και τη δραματική υποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από τη διεθνή πράσινη διπλωματία και την εξωτερική βοήθεια υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Η υπουργός Περιβάλλοντος της Κολομβίας Susana Muhamad, η οποία οδήγησε τις συνομιλίες ως πρόεδρος της COP16, παραλίγο να ξεσπάσει σε κλάματα όταν η συνάντηση ολοκληρώθηκε το πρωί της Παρασκευής, αναλογιζόμενος τον δύσκολο δρόμο που είχε φέρει τις χώρες εδώ. Είπε ότι η συμφωνία ήταν το «φως που μας ενώνει ακόμα σε αυτούς τους σκοτεινούς καιρούς» ενός πιο «κατακερματισμένου και συγκρουόμενου κόσμου».

Επαίνεσε μια συμφωνία που παρέχει τα «πόδια, τα χέρια και τους μύες» στο Παγκόσμιο Πλαίσιο Βιοποικιλότητας Kunming-Montreal. Αυτή η συμφωνία, που συμφωνήθηκε το 2022 , θέτει στόχους για την προστασία τουλάχιστον του 30 τοις εκατό των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της γης και την αύξηση της χρηματοδότησης για τη βιοποικιλότητα στα 200 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως έως το 2030.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν εδώ και καιρό για τις δραματικές συνέπειες της απώλειας της βιοποικιλότητας στην παραγωγή τροφίμων και άλλες οικονομικές δραστηριότητες, καθώς και για την ανάγκη επείγουσας δράσης για να αντιστραφεί η αρνητική τάση 1 εκατομμυρίου ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση.

Οι περιβαλλοντικές ομάδες χαιρέτησαν σε γενικές γραμμές το αποτέλεσμα της COP16 – η οποία χρειαζόταν δεύτερο γύρο συνομιλιών στη Ρώμη μετά την κατάρρευση της πρώτης συνόδου κορυφής στο Κάλι της Κολομβίας τον Νοέμβριο – λέγοντας ότι παρέχει σαφήνεια σχετικά με τα μέσα εφαρμογής της συμφωνίας Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ.

«Μόνο η μία όψη του νομίσματος»

Ένας Lambrechts, ανώτερος υπεύθυνος στρατηγικής εκστρατείας της Greenpeace International που βρισκόταν στη Ρώμη, είπε ότι αυτή είναι «μια χρήσιμη κίνηση για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης ότι το οικονομικό χάσμα της φύσης μπορεί να καλυφθεί». Αλλά «είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος και πρέπει επειγόντως να δούμε και την άλλη πλευρά: τα χρήματα στο τραπέζι», προειδοποίησε και κάλεσε τις εταιρείες να εισέλθουν μέσω του νεοσύστατου Cali Fund και τις πλούσιες χώρες να τηρήσουν τη δέσμευσή τους να παρέχουν 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε δημόσια βοήθεια για τη βιοποικιλότητα μέχρι το τέλος του έτους.

Αλλά όταν η συνάντηση ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής και ο Μοχάμεντ χτύπησε το σφυρί για τελευταία φορά κάτω από το χειροκρότημα της κατάμεστης αίθουσας για να κλείσει το COP16, πολλοί διαπραγματευτές επαίνεσαν τα συμπεράσματα ως νίκη της πολυμερούς προσέγγισης.

«Η επίτευξη κοινού εδάφους σε ταραχώδεις καιρούς… αυτό είναι που πετύχαμε στο COP16», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος του Καναδά Στίβεν Γκιλμπό. Ένα σημείο που απηχήθηκε από πολλές χώρες σε όλο το φάσμα, μεταξύ άλλων από τη Λατινική Αμερική και από μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη.

«Στην αρχή δεν ήταν σίγουρο» ότι θα καταλήξαμε σε συμφωνία, δήλωσε ο Ousseynou Kassé, εκπρόσωπος της Σενεγάλης. «Αλλά το αποτέλεσμα που πετύχαμε δείχνει τη δέσμευση των εμπλεκομένων μερών να προχωρήσουν προς την πολυμερή προσέγγιση», πρόσθεσε, τονίζοντας «πρέπει να παραμείνουμε σε αυτόν τον δρόμο».

Αλλά ο Kassé επεσήμανε επίσης ότι οι δύσκολες συνομιλίες ανάγκασαν τις αφρικανικές χώρες, οι οποίες πίεζαν για τη γρήγορη δημιουργία ενός νέου παγκόσμιου ταμείου βιοποικιλότητας για χρόνια, να κάνουν πολλές παραχωρήσεις. «Αυτός είναι ένας συμβιβασμός και ένας συμβιβασμός πρέπει να διατηρηθεί, να καλλιεργηθεί [με την πάροδο του χρόνου]», προειδοποίησε και κάλεσε να «κινητοποιηθούν πολύ περισσότεροι πόροι για την προστασία της βιοποικιλότητας».

Αυτό το τελικό κείμενο παραμένει ασαφές σχετικά με την ακριβή μορφή αυτού του νέου χρηματοοικονομικού μηχανισμού και ανατρέπει μια τελική απόφαση για τη δημιουργία του έως το 2028.

Αντιμέτωπος

Η τριήμερη συνάντηση είδε αφρικανικές και άλλες αναπτυσσόμενες χώρες, ιδιαίτερα μικρά νησιωτικά κράτη, να έρθουν αντιμέτωποι με πλούσια έθνη σχετικά με τη στρατηγική για δραστική αύξηση της χρηματοδότησης για τη βιοποικιλότητα.

Οι ευρωπαϊκές χώρες επέμειναν στις προσπάθειες για τη διεύρυνση των πιθανών πηγών, όπως ο ιδιωτικός τομέας ή η μεταρρύθμιση των επιβλαβών για το περιβάλλον επιδοτήσεων για τη χρηματοδότηση της διατήρησης. Ωστόσο, οι αναπτυσσόμενες χώρες συνέχισαν να επιμένουν στη δημιουργία ενός νέου χρηματοοικονομικού μηχανισμού για τη διευκόλυνση της πρόσβασης στα χρήματα, υποδηλώνοντας ότι το υπάρχον Παγκόσμιο Ταμείο για το Περιβάλλον δεν κάνει πλήρως τη δουλειά του.

Ο Andreas Bjelland Eriksen, υπουργός Περιβάλλοντος της Νορβηγίας, εξήγησε ότι το ζήτημα ενός νέου ταμείου ήταν ιδιαίτερα πολικό επειδή «τα δυαδικά ερωτήματα, ειδικά στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, είναι πάντα πολύ δύσκολο να επιλυθούν». Αλλά είπε επίσης στο POLITICO ότι οι χώρες δωρητές όντως αναγνώρισαν την «κοινή αίσθηση του επείγοντος ότι πρέπει να κάνουμε κάτι γρήγορα για να αυξήσουμε τη χρηματοδότηση για να μπορέσουμε να επιτύχουμε τους στόχους» παρά το πιο δύσκολο οικονομικό περιβάλλον.

Τα τελευταία χρόνια, «με τη νέα κατάσταση ασφάλειας, τα υψηλότερα επιτόκια, όλα αυτά καθιστούν δυσκολότερη τη συνεργασία μας εδώ», είπε στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων.

Τα μέλη της ομάδας BRICS, που αποτελείται από τη Βραζιλία, τη Ρωσία, την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Αφρική, διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην καθοδήγηση των διαπραγματεύσεων στην αίθουσα της ολομέλειας και κεκλεισμένων των θυρών. Ενίσχυσαν επίσης τις απαιτήσεις της αφρικανικής ομάδας, τοποθετώντας τους εαυτούς τους ως ξεκάθαρους συμμάχους.

Η Βραζιλία μάλιστα υπέβαλε πρόταση την τελευταία μέρα που θα αποτελέσει τη βάση του τελικού συμβιβασμού. Ένας διαπραγματευτής της Λατινικής Αμερικής υπενθύμισε ότι οι συνομιλίες είχαν γίνει «απογοητευτικές» με τον πρώτο συμβιβασμό από την κολομβιανή προεδρία να γέρνει «πάρα πολύ» προς τη θέση των πλούσιων χωρών, αλλά η πρόταση της Βραζιλίας θα συνέβαλε στην εξισορρόπηση αυτής της κατάστασης. Οι ΗΠΑ, που ποτέ δεν επικύρωσαν τη συνθήκη, δεν συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις, ούτε καν παρούσες στην αίθουσα ως παρατηρητής.

Στο τέλος, ένας αξιωματούχος της ΕΕ είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να είναι «πολύ ικανοποιημένη» με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε, καθώς εμπόδισε τη δημιουργία ενός νέου ταμείου αμέσως — κάτι που ήταν μια κόκκινη γραμμή. Είπαν επίσης ότι το θετικό αποτέλεσμα κατέστη δυνατό χάρη σε έναν στενό διάλογο με τις χώρες BRICS.

«Το να πολεμάς για το δικό σου συμφέρον, αυτό είναι φυσιολογικό, νόμιμο», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, επειδή δεν ήταν εξουσιοδοτημένοι να σχολιάσουν δημόσια, αλλά σημείωσε ότι «όλες οι πλευρές έκαναν συμβιβασμούς» και ότι οι συζητήσεις δεν οδηγούνταν απαραίτητα σε «ιδεολογικές» στάσεις. «Όλοι έπαιξαν τον ρόλο τους».

Η ΕΕ πέτυχε επίσης ότι οι χώρες συζητούν περαιτέρω «ευκαιρίες για τη διεύρυνση της βάσης των συνεισφερόντων» όταν εξετάζουν μελλοντικά χρηματοδοτικά μέσα.

«Είμαι επίσης ανακουφισμένος για το θετικό μήνυμα που στέλνει αυτή [η συμφωνία στο COP16] σε άλλες συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για την κλιματική αλλαγή και τα πλαστικά που έχουμε», είπε ο αξιωματούχος της ΕΕ.

Ο Νορβηγός Έρικσεν είπε επίσης στο POLITICO ότι η συμφωνία της Παρασκευής «δεν θα κάνει απαραιτήτως ευκολότερες τις διαπραγματεύσεις [για το κλίμα και την πλαστική ρύπανση], αλλά νομίζω ότι η νοοτροπία των μερών που θα εισέλθουν σε αυτές τις άλλες διαπραγματεύσεις θα είναι ίσως λίγο πιο εύκολη ή ακόμα πιο εποικοδομητική».

Πηγή: pagenews.gr