Ο Τραμπ κάνει αυτό που οι Βρυξέλλες δεν μπόρεσαν: Να σκοτώσει το ρωσικό πετρέλαιο στην Ευρώπη

Η αιφνιδιαστική κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει κυρώσεις στις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας δεν θα παραλύσει την πολεμική μηχανή του Βλαντιμίρ Πούτιν — αλλά θα βοηθήσει την ΕΕ να διώξει οριστικά το ρωσικό πετρέλαιο από το μπλοκ.

Την Τετάρτη, ο Τραμπ ανακοίνωσε «τεράστιες» νέες κυρώσεις που στοχεύουν τη ρωσική Lukoil και την κρατική Rosneft, σηματοδοτώντας τις πρώτες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά της Μόσχας από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του. 

Οι λεπτομέρειες των νέων μέτρων βρίσκονται ακόμη υπό επεξεργασία. Θεωρητικά, ωστόσο, απειλούν να αναγκάσουν τις δύο εταιρείες να πουλήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία και να τερματίσουν τις υπόλοιπες προμήθειες πετρελαίου προς την Ευρώπη μέσω αγωγών.

«Αυτό είναι ένα σημαντικό βήμα», δήλωσε η Kimberly Donovan, ειδικός σε θέματα κυρώσεων στο think tank Atlantic Council, «και θα αναγκάσει… τις ευρωπαϊκές χώρες και εταιρείες που συνεχίζουν να εισάγουν ενέργεια να επανεξετάσουν αυτές τις συναλλαγές» έως τις 21 Νοεμβρίου, όταν θα τεθούν σε ισχύ οι κυρώσεις .

Η ανακοίνωση έρχεται ένα μήνα αφότου ο Τραμπ επέκρινε επικριτικά την Ευρώπη για το ότι «αδικαιολόγητα» συνεχίζει να αγοράζει ενέργεια από τη Ρωσία, η οποία συνολικά παρέχει το ένα τέταρτο του εισοδήματος για το πολεμικό ταμείο του Κρεμλίνου. 

Εκείνη την εποχή, εξέδωσε επίσης τελεσίγραφο στην Ευρώπη, γράφοντας: «Είμαι έτοιμος να επιβάλω σημαντικές κυρώσεις στη Ρωσία όταν όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ συμφωνήσουν και αρχίσουν να κάνουν το ίδιο πράγμα και όταν όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΝ ΝΑ ΑΓΟΡΑΖΟΥΝ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΑΠΟ ΤΗ ΡΩΣΙΑ».

Τώρα, τον ακολούθησε.

Ζημιά, όχι καταστροφή

Για τη Μόσχα, οι νέες κυρώσεις θα σημάνουν άμεσο πόνο, αλλά είναι απίθανο να περιορίσουν την πολεμική της προσπάθεια στην Ουκρανία.

Η Rosneft και η Lukoil αντιπροσωπεύουν περίπου τα δύο τρίτα των 4,4 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου της Ρωσίας κάθε μέρα, σύμφωνα με τον David Fyfe, επικεφαλής οικονομολόγο της εταιρείας συμβούλων μέσων ενημέρωσης Argus.

Οι κυρώσεις απειλούν να αφαιρέσουν «το ήμισυ» αυτών των προμηθειών, είπε, δεδομένου ότι τα μέτρα εμποδίζουν τις δύο εταιρείες να πωλούν τα φορτία τους σε δολάρια, το νόμισμα που χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για το διεθνές εμπόριο αργού πετρελαίου.

Για την Lukoil ειδικότερα, οι κυρώσεις «θα βλάψουν σημαντικά», δήλωσε ένα πρώην στέλεχος της εταιρείας, στο οποίο δόθηκε η ανωνυμία για να μιλήσει ειλικρινά για ευαίσθητα θέματα. Η εταιρεία πιθανότατα θα πρέπει να πουλήσει τα μερίδιά της σε υπερπόντια έργα από την Αίγυπτο έως το Ιράκ, είπε το άτομο, αγγίζοντας έως και το 20% των εσόδων της.

Ωστόσο, η πλειοψηφία των Κινέζων και Ινδών αγοραστών, των δύο μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων πετρελαίου της Ρωσίας, είναι πιθανό να συνεχίσουν να εισάγουν από τη Μόσχα, δήλωσε ο Homayoun Falakshahi, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην εταιρεία εμπορευμάτων Kpler, δεδομένων των φθηνότερων τιμών και των περιορισμένων εναλλακτικών λύσεων στην περίπτωση της Κίνας.

Μετά από μια αρχική περίοδο παύσης, «οι περισσότεροι αγοραστές θα επέστρεφαν στις αγορές», είπε, μόλις βρουν λύσεις, όπως η αγορά φορτίων μέσω εταιρειών που αποκρύπτουν τη ρωσική ιδιοκτησία τους.

«Αυτό θα περιπλέξει τις εξαγωγές και το εμπόριο», δήλωσε ο Βλαντιμίρ Μιλόφ, πρώην αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας που έγινε επικριτής του Πούτιν. Αλλά «αυτές οι εταιρείες… έχουν ήδη εναλλακτικά προγράμματα εργασίας, επομένως θα υπάρξει ζημιά, αλλά θα είναι περιορισμένη».

Την Πέμπτη, ο ίδιος ο Πούτιν παραδέχτηκε ότι οι νέες κυρώσεις ήταν «σοβαρές», ενώ καταδίκασε την κίνηση ως «μη φιλική πράξη που δεν κάνει τίποτα για την ενίσχυση των ρωσοαμερικανικών σχέσεων».

Παραμένουσα παρουσία

Αλλά ένα μέρος όπου τα μέτρα είναι πιο πιθανό να έχουν σαφές αποτέλεσμα είναι η Ευρώπη.

Από τότε που η Μόσχα ξεκίνησε την ολοκληρωτική εισβολή της στην Ουκρανία πριν από περισσότερα από τρία χρόνια, η ΕΕ έχει προσπαθήσει να τερματίσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία για ενέργεια. 

Οι Βρυξέλλες έχουν επιβάλει εμπάργκο στην εισαγωγή ρωσικού αργού πετρελαίου, καυσίμων και άνθρακα στην ΕΕ μέσω θαλάσσης και έχουν μειώσει το μερίδιο του Κρεμλίνου στην αγορά φυσικού αερίου της ΕΕ από 45% σε 13%. (Τώρα ολοκληρώνουν ένα νομοσχέδιο που θα το μειώσει στο μηδέν.) 

Η Rosneft, η οποία κάποτε κατείχε διυλιστήρια και έλεγχε τις ροές πετρελαίου προς τη Γερμανία, έχει σε μεγάλο βαθμό εκτοπιστεί στην Ευρώπη αφότου το Βερολίνο ανέλαβε τον έλεγχο της τοπικής θυγατρικής της στα τέλη του 2022. 

«Υποθέτουμε ότι τα μέτρα που έλαβαν οι Ηνωμένες Πολιτείες… δεν αποσκοπούν στο να στοχοποιήσουν τις θυγατρικές της Rosneft στη Γερμανία, οι οποίες τελούν υπό την εποπτεία των γερμανικών κρατιδίων», δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομίας.

Την Πέμπτη, η ΕΕ ενέτεινε επίσης τις κυρώσεις της κατά της εταιρείας που ελέγχεται από το Κρεμλίνο.

Αλλά η Lukoil είναι διαφορετική. Η μεγαλύτερη ιδιωτική πετρελαϊκή εταιρεία της Ρωσίας λειτουργεί εκατοντάδες βενζινάδικα σε όλη την ΕΕ , συμπεριλαμβανομένων περίπου 200 στο Βέλγιο, λειτουργεί γιγάντια διυλιστήρια στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία και διατηρεί το 45% ενός εργοστασίου επεξεργασίας καυσίμων στην Ολλανδία.

Προμηθεύει επίσης πετρέλαιο στην Ουγγαρία και τη Σλοβακία, οι οποίες εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη Μόσχα για το 86% έως το 100% των εισαγωγών τους. Εκμεταλλευόμενες την εξαίρεση από τις κυρώσεις, οι δύο χώρες αντιστέκονται πεισματικά στην εγκατάλειψη της Μόσχας – παρά την έντονη πίεση από την ΕΕ.

Μέχρι στιγμής, οι Βρυξέλλες έχουν επανειλημμένα αποτύχει να στοχοποιήσουν την εταιρεία, παρά το γεγονός ότι συνδέονται με την παράκαμψη των κυρώσεων στο μπλοκ.

Ούτε η Rosneft ούτε η Lukoil απάντησαν στα αιτήματα του POLITICO για σχολιασμό.

Από τη Lukoil

Τώρα τα πράγματα πρόκειται να αλλάξουν. 

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι «μπορεί» να επιβάλει κυρώσεις σε οποιονδήποτε συνεργάζεται με τις ρωσικές εταιρείες, πράγμα που σημαίνει ότι καμία τράπεζα δεν θα χειρίζεται πλέον πληρωμές για αυτές στην Ευρώπη, δήλωσε ο Ντόνοβαν, ο ειδικός σε θέματα κυρώσεων.

«Θα είναι ένα τεράστιο μήνυμα προς [τις ευρωπαϊκές τράπεζες και επιχειρήσεις] ότι πρέπει πραγματικά να απομακρυνθούν από αυτό, αλλιώς εκτίθενται σε κυρώσεις», είπε.

Την Πέμπτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι εξετάζει και αυτή το ενδεχόμενο επιβολής της δικής της απαγόρευσης συναλλαγών κατά της Lukoil.

Για την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, ειδικότερα, οι νέες κυρώσεις πυροδοτούν ανησυχίες ότι οι ροές πετρελαίου θα μπορούσαν να διακοπούν εντελώς.

Εάν εφαρμοστεί, «θα οδηγήσει στη διακοπή των εισαγωγών», παραδέχτηκε ένας Σλοβάκος αξιωματούχος, ο οποίος επίσης έθεσε το όνομά του ανώνυμο για να μιλήσει ειλικρινά, λέγοντας ότι η κυβέρνηση «πιθανότατα» θα ζητήσει εξαίρεση από την Ουάσινγκτον. Το υπουργείο Εξωτερικών της Ουγγαρίας δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Στην πραγματικότητα, οι επιπτώσεις των μέτρων αρχίζουν ήδη να γίνονται ορατές. Η φινλανδική εταιρεία ενέργειας Neste ανέστειλε την Πέμπτη τις παραδόσεις καυσίμων στην θυγατρική της Lukoil, Teboil, μετά τις κυρώσεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου εναντίον της εταιρείας. 

Ο υφυπουργός Ενέργειας της Ρουμανίας, Cristian Buşoi, δήλωσε στο POLITICO ότι η Lukoil θα έχει πλέον «υποχρέωση» να πουλήσει το διυλιστήριο Petrotel στο νότιο-κεντρικό τμήμα της χώρας πριν από την προθεσμία του επόμενου μήνα. «Θα ήμασταν ευτυχείς να μην έχουμε πλέον Lukoil», πρόσθεσε.

Η ολλανδική κυβέρνηση, επίσης, βλέπει τώρα μια γρήγορη πώληση του μεριδίου της Lukoil στο διυλιστήριο της Zeeland στη νοτιοδυτική Ζηλανδία ως «το πιο πιθανό σενάριο», σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα.

Το διυλιστήριο Neftochim της ανατολικής Βουλγαρίας θα «πρέπει επίσης να σταματήσει τη λειτουργία του στις 21 Νοεμβρίου» εκτός εάν πωληθεί, πρόσθεσε ο Martin Vladimirov, ανώτερος αναλυτής ενέργειας στο think tank Center for the Study of Democracy με έδρα τη Σόφια. Το βουλγαρικό υπουργείο ενέργειας αρνήθηκε να σχολιάσει.

«Θα πρέπει να πουληθούν», επανέλαβε το πρώην στέλεχος της Lukoil.

Για την εταιρεία, θα είναι «καταστροφικό», πρόσθεσε το άτομο.

Πηγή: pagenews.gr