Breton:Οι αμερικανικές κυρώσεις μάς βάζουν σε επικίνδυνο δρόμο-η ΕΕ αντιδρά και αλλάζει γεωπολιτική ισορροπία

Σε μια ασυνήθιστη κίνηση που συναρπάζει τις πολιτικές και παραπολιτικές συζητήσεις στην Ευρώπη, ο πρώην επίτροπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής **Tιερί Μπρετόν κατηγόρησε πρόσφατα τις ΗΠΑ ότι διαμορφώνουν «έναν εξαιρετικά επικίνδυνο δρόμο» με την απόφασή τους να του επιβάλουν κυρώσεις —συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης εισόδου στις ΗΠΑ— για τον ρόλο του στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών κανόνων ψηφιακού ελέγχου και εποπτείας πλατφορμών.

Η απόφαση αυτή, που υπογράφηκε από την αμερικανική κυβέρνηση και ανακοινώθηκε τον Δεκέμβριο, χτυπά πρώην υψηλόβαθμους ευρωπαίους αξιωματούχους* που θεωρούνται υποστηρικτές της Ευρωπαϊκής ψηφιακής νομοθεσίας κατά της παραπληροφόρησης και της διαδικτυακής ρητορικής μίσους. Ο Μπρετόν χαρακτήρισε το μέτρο όχι απλά προσωπική επίθεση, αλλά δοκιμασία για την ανθεκτικότητα και την κυριαρχία της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ.

Μετάβαση από συνεργασία σε σύγκρουση;

Η αντίδραση στην Ευρώπη υπήρξε άμεση και οξυμένη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «καταδίκασε έντονα» την αμερικανική απόφαση και ζήτησε εξηγήσεις, τονίζοντας ότι η ελευθερία της έκφρασης και η ρυθμιστική αυτονομία είναι θεμελιώδεις αξίες του ευρωπαϊκού συστήματος.

Για πολλές πρωτεύουσες των Βρυξελλών, η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς ένα τεχνοκρατικό επεισόδιο. Αντιθέτως, προβάλλεται ως ενδεχόμενο σύμπτωμα βαθύτερης μετατόπισης στις διατλαντικές σχέσεις, όπου οι ΗΠΑ —υπό την κυβέρνηση Τραμπ— δεν διστάζουν να χρησιμοποιούν μοχλούς πίεσης ακόμη και κατά αξιωματούχων που υπηρέτησαν το οικοδόμημα της ΕΕ.

Για τον Μπρετόν, αυτή η κίνηση «πέρα από το πρόσωπό του» σηματοδοτεί μια προειδοποίηση για πιθανές μελλοντικές παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκά κανονιστικά πρότυπα και θεσμούς, ιδίως σε τομείς όπως η ψηφιακή ρύθμιση, όπου οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η Ευρώπη «φοβίζει» τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες.

Παραπολιτικό υπόβαθρο: Εμπιστοσύνη, κυριαρχία και νέες γραμμές σύγκρουσης

Στο παρασκήνιο, η κίνηση αυτή επαναφέρει την αέναη αιτία συζήτησης μεταξύ Βρυξελλών και Ουάσινγκτον για το πώς ορίζεται η ρυθμιστική κυριαρχία και η τεχνολογική ηγεσία. Η ΕΕ μέχρι τώρα επιδιώκει μια «ανοιχτή στρατηγική αυτονομία», μια προσέγγιση που επιδιώκει να εναρμονίσει την ενιαία αγορά με γεωπολιτικές προκλήσεις και να μειώσει την εξάρτηση από τρίτες δυνάμεις.

Η απόφαση των ΗΠΑ έχει εδώ δύο σημαντικές παρενέργειες:

1. Ενταση με τις Βρυξέλλες: Πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και κυβερνήσεις εκλαμβάνουν την επιλογή να στοχοποιηθούν ευρωπαίοι με ρυθμιστικό ρόλο ως παρέμβαση στα κυριαρχικά δικαιώματα της ΕΕ να διαμορφώνει το δικό της κανονιστικό πλαίσιο.

2. Πολιτική πίεση στο εσωτερικό του μπλοκ: Η αντίδραση για κυρώσεις κατά προσώπων που εργάστηκαν νόμιμα και δημοκρατικά στις ευρωπαϊκές διαδικασίες δημιουργεί ερωτήματα για την ενότητα και την αποφασιστικότητα της ΕΕ να υπερασπιστεί τις αξίες και τον ρόλο της ως παγκόσμιου ρυθμιστή — πέρα από τον ρόλο του εμπορικού ή οικονομικού εταίρου.

Αυτές οι εντάσεις έρχονται σε μια περίοδο όπου η σχέση μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ αντιμετωπίζει πολλαπλές πιέσεις — από εμπορικές διαπραγματεύσεις για δασμούς, μέχρι στρατηγικές επιλογές για την Ουκρανία και την τεχνολογική διακυβέρνηση, θέτοντας την Ευρώπη σε ένα ερώτημα για το πώς θα διατηρήσει την αυτονομία και την επιρροή της σε έναν κόσμο όπου η υπεροχή δεν καθορίζεται πλέον μόνο από τη στρατιωτική ή οικονομική δύναμη.

Κρίσιμο μήνυμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο ίδιος ο Μπρετόν περιέγραψε την απόφαση ως «τεστ για την ανθεκτικότητα της ΕΕ απέναντι στις φιλοδοξίες των ΗΠΑ», υπογραμμίζοντας ότι μια μη αποφασιστική ευρωπαϊκή απάντηση θα μπορούσε να ενισχύσει μια «εξωτερική πίεση» που υπερβαίνει το ψηφιακό πεδίο και επεκτείνεται σε άλλες ρυθμιστικές και πολιτικές σφαίρες.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ καλείται να επανεξετάσει όχι μόνο τα διπλωματικά της εργαλεία αλλά και τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τη θέση της σε ένα πολωμένο σύστημα διεθνών σχέσεων — ως συνεργάτη, ανταγωνιστή ή στρατηγικού αυτόνομου παίκτη.

Πηγή: pagenews.gr