Ιράν: Τα όρια της «φιλίας» Πούτιν αποκαλύπτονται ξανά, μετά Συρία και Βενεζουέλα

Η στιγμή της ανάγκης και η απάντηση της Μόσχας

Καθώς η ένταση κλιμακώνεται στη Μέση Ανατολή και το Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο μιας σκληρής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Τεχεράνη στράφηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, στη Μόσχα. Η επικοινωνία του Σεργκέι Λαβρόφ με τον Ιρανό ομόλογό του συνοδεύτηκε από δηλώσεις συμπάθειας, πολιτικής στήριξης και καταδίκης των πληγμάτων – αλλά μέχρι εκεί.

Η ρωσική στάση, παρά τη ρητορική περί «πολυπολικού κόσμου» και αντίστασης στη δυτική ισχύ, μοιάζει να ακολουθεί ένα σταθερό μοτίβο: πολύ ισχυρές λέξεις, ελάχιστη ανάληψη στρατιωτικού ρίσκου όταν τρίτες χώρες – ακόμη και εταίροι – δέχονται άμεση επίθεση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Μόσχα είναι αδιάφορη. Σημαίνει, όμως, ότι επιλέγει να επενδύει πολιτικά στην κρίση, χωρίς να “μπαίνει μέσα” επιχειρησιακά.

Η «σκληρή αλήθεια» πίσω από τη στρατηγική σχέση

Το Ιράν και η Ρωσία έχουν εμβαθύνει τη συνεργασία τους σε επίπεδα που πριν λίγα χρόνια θα φάνταζαν αδιανόητα: στρατιωτικο-τεχνική συνεργασία, ανταλλαγή τεχνογνωσίας, συντονισμός σε πεδία όπου συγκρούονται με τη Δύση, κοινά συμφέροντα σε ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους. Ακόμη και στη θάλασσα, η εικόνα κοινών ασκήσεων στον Κόλπο του Ομάν έδινε το μήνυμα ότι η Τεχεράνη «δεν είναι μόνη».

Όμως εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο: αυτή η συνεργασία, όσο στενή κι αν είναι, δεν είναι συμμαχία αμοιβαίας άμυνας. Ακόμη και το στρατηγικό σύμφωνο/πλαίσιο συνεργασίας που παρουσιάστηκε ως «μεγάλο βήμα» δεν περιλαμβάνει ρήτρα που να δεσμεύει τη Ρωσία να υπερασπιστεί στρατιωτικά το Ιράν αν δεχθεί επίθεση.

Με απλά λόγια, η Τεχεράνη μπορεί να έχει μια ισχυρή σχέση με τη Μόσχα, αλλά δεν έχει ασφάλεια τύπου ΝΑΤΟ. Και αυτό, στη γεωπολιτική, είναι η διαφορά ανάμεσα σε «εταιρική σχέση» και «συμμαχία που μοιράζεται το κόστος».

Το προηγούμενο: όταν ο “σύμμαχος” μένει στα λόγια

Η εικόνα δεν είναι καινούργια. Την περίοδο των προηγούμενων κρίσεων, η Ρωσία έχει δείξει ότι μπορεί να στηρίξει πολιτικά, να παρέχει εξοπλισμό, να προσφέρει διπλωματική κάλυψη, αλλά όταν το κόστος ανεβαίνει, κρατά αποστάσεις. Η στάση της στη Συρία τα προηγούμενα χρόνια δημιούργησε ανάλογες συζητήσεις: η Μόσχα επένδυσε στρατηγικά στη χώρα, ωστόσο οι εξελίξεις στο πεδίο έδειξαν ότι η στήριξη δεν είναι πάντα αρκετή – ούτε πάντα «όπως την φαντάζονται» οι σύμμαχοι.

Αντίστοιχα, περιπτώσεις όπως η Βενεζουέλα λειτούργησαν ως υπενθύμιση του τι σημαίνει ρωσική “ομπρέλα” σε συνθήκες υψηλής πίεσης: υπάρχουν όρια, ειδικά όταν η Μόσχα έχει ήδη ανοιχτά μέτωπα, οικονομικούς περιορισμούς και στρατηγική ανάγκη να αποφύγει μια νέα άμεση αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ.

Γιατί η Μόσχα δεν «μπαίνει» στρατιωτικά υπέρ του Ιράν

Η Ρωσία έχει αρκετούς λόγους να κρατά τη στρατιωτική της εμπλοκή στο Ιράν χαμηλά.

Ο πρώτος είναι ο προφανής: η Μόσχα παραμένει δεσμευμένη σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο στην Ουκρανία και, ανεξαρτήτως ρητορικής, δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει δεύτερο μεγάλο μέτωπο που θα την έφερνε σε άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με την Ουάσινγκτον.

Ο δεύτερος είναι η ίδια η φύση της συμφωνίας με το Ιράν. Χωρίς ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, η Ρωσία έχει τη δυνατότητα να επιλέγει μέχρι πού θα φτάσει: από πολιτικές δηλώσεις και ΟΗΕ, έως περιορισμένη στρατιωτική-τεχνική βοήθεια, χωρίς να μετατρέπεται σε συμβαλλόμενο μέρος μιας περιφερειακής σύρραξης.

Ο τρίτος λόγος είναι πιο “κυνικός”: η κρίση δίνει στη Ρωσία ευκαιρία να ενισχύσει το αφήγημα περί «δυτικής επιθετικότητας» και να παρουσιάσει τη δική της στάση στην Ουκρανία ως “δικαιωμένη”. Όσο η ένταση μεγαλώνει, τόσο η Μόσχα μπορεί να λέει: «βλέπετε πώς λειτουργεί η Δύση», χωρίς να αναλαμβάνει το επιχειρησιακό κόστος.

Η “συμμαχία” που βασίστηκε σε ανταλλαγές και όχι σε δεσμεύσεις

Για την Τεχεράνη, το πρόβλημα είναι ότι η σχέση με τη Ρωσία χτίστηκε σε μεγάλο βαθμό πάνω σε ανταλλαγές: το Ιράν φέρεται να έχει στηρίξει τη ρωσική πολεμική προσπάθεια με κρίσιμα μέσα, ενώ η Μόσχα ανταποδίδει με τεχνολογία, πολιτική κάλυψη, και –σε ορισμένες περιπτώσεις– υποσχέσεις εξοπλισμού.

Αλλά η ανταλλαγή δεν είναι εγγύηση. Και η τρέχουσα κρίση είναι ακριβώς το σημείο όπου αυτό γίνεται ορατό: όταν η Τεχεράνη χρειάζεται αποτροπή, η Μόσχα προσφέρει κυρίως διπλωματική στήριξη.

Δεν είναι τυχαίο ότι στο δημόσιο πεδίο, η ρωσική διπλωματία εστιάζει στην καταδίκη, στην επίκληση του διεθνούς δικαίου και στη γενική «ετοιμότητα να βοηθήσει για ειρηνικές λύσεις», αλλά αποφεύγει τις δεσμεύσεις που θα σήμαιναν εμπλοκή.

Το “σήμα” των κοινών ασκήσεων και η πραγματική κλίμακα

Η ρωσοϊρανική συνεργασία στη θάλασσα παρουσιάζεται συχνά ως ένδειξη στρατηγικής σύμπλευσης. Ωστόσο, ακόμη και εκεί, οι λεπτομέρειες έχουν σημασία. Οι κοινές ασκήσεις και τα μελλοντικά πλάνα με συμμετοχή και τρίτων (όπως η Κίνα) στέλνουν πολιτικό μήνυμα, αλλά δεν αποτελούν απόδειξη ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να συγκρουστεί στρατιωτικά για λογαριασμό του Ιράν.

Με άλλα λόγια, η Μόσχα δείχνει παρουσία, όμως με μετρημένη ισχύ, ώστε να κερδίζει πολιτικά χωρίς να δεσμεύεται επιχειρησιακά. Είναι η λογική της “στρατηγικής προβολής” χωρίς “στρατηγική υποχρέωση”.

Τι σημαίνει αυτό για το Ιράν – και τι σημαίνει για τη Ρωσία

Για την Τεχεράνη, το συμπέρασμα είναι σκληρό αλλά καθαρό: η Ρωσία είναι χρήσιμη, αλλά όχι σωτήρας. Μπορεί να παρέχει στήριξη σε θεσμούς, να βοηθά σε εξοπλισμούς ή σε τεχνικές λύσεις, όμως όταν η πίεση είναι άμεση και στρατιωτική, η “φιλία” έχει όρια.

Για τη Μόσχα, η επιλογή αυτή έχει διπλό πρόσημο. Από τη μία, προστατεύει τον εαυτό της από στρατιωτικό υπερβάλλον ρίσκο. Από την άλλη, διαβρώνει την αξιοπιστία της ως συμμάχου, ειδικά σε έναν κόσμο όπου οι χώρες που αναζητούν αντι-δυτική “ομπρέλα” θέλουν κάτι περισσότερο από δηλώσεις.

Η εικόνα που μένει στο τέλος είναι αυτή: η Ρωσία καταγράφει την κρίση ως πολιτικό κεφάλαιο, αλλά το Ιράν καταγράφει την κρίση ως τεστ συμμαχίας — και τα δύο δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Πηγή: Pagenews.gr

Γράψτε το σχόλιο σας

• Διάγγελμα Τραμπ:Συνεχίζουμε μέχρι να πετύχουμε κάθε στόχο,θα εκδικηθούμε για τους θανάτους των στρατιωτών μας

• Τουρκία: Σε τεντωμένο σχοινί ανάμεσα σε ισορροπίες και διπλωματικές εκκλήσεις

• Οι Ιρανοί ηγέτες που έχουν σκοτωθεί από τις επιθέσεις ΗΠΑ – Ισραήλ, εκτός από τον Αλί Χαμενεΐ

• Παγκόσμια αστάθεια και η πρόκληση του Board of Peace: Ειρήνη ή συμβολισμός χωρίς δύναμη;

• Ο Πούτιν μιλά για «κυνική δολοφονία» Χαμενεΐ και κατηγορεί τη Δύση για παραβίαση διεθνούς δικαίου

• Ιράν: Η στιγμή που το Ισραήλ βομβαρδίζει κτίριο του καθεστώτος στo κέντρο της Τεχεράνης