Τραμπ και Ιράν: Σκληρό παρασκήνιο στον Λευκό Οίκο για την «έξοδο» από τον πόλεμο

Ένα σύνθετο και εξαιρετικά κρίσιμο παρασκήνιο φαίνεται να διαμορφώνεται στον Λευκό Οίκο γύρω από τη διαχείριση του πολέμου με το Ιράν, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ δέχεται αντικρουόμενες εισηγήσεις για το πότε και με ποιον τρόπο θα πρέπει να παρουσιαστεί η αμερικανική στρατηγική ως επιτυχής. Πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, που συχνά δείχνουν μεταβαλλόμενο τόνο και αμφίσημο μήνυμα, εξελίσσεται μια έντονη εσωτερική διελκυστίνδα ανάμεσα σε συμβούλους που προτάσσουν το πολιτικό και οικονομικό κόστος και σε άλλους που ζητούν συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης απέναντι στην Τεχεράνη.

Η εικόνα που προκύπτει είναι εκείνη μιας διοίκησης που προσπαθεί να βρει διέξοδο από μια σύγκρουση με τεράστιες γεωπολιτικές, οικονομικές και εκλογικές προεκτάσεις. Ο Τραμπ, ο οποίος είχε επιστρέψει στην προεδρία υποσχόμενος ότι θα αποφύγει νέες «ανόητες» στρατιωτικές επεμβάσεις, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με τη δυσκολότερη ίσως δοκιμασία της νέας θητείας του: πώς θα διαχειριστεί έναν πόλεμο που έχει ήδη προκαλέσει διεθνή αστάθεια, χωρίς να φανεί ότι υποχωρεί ή ότι βυθίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε μια παρατεταμένη εμπλοκή.

View this post on Instagram

A post shared by The Indian Express (@indianexpress)

Οι αντίπαλες γραμμές μέσα στον Λευκό Οίκο

Στο εσωτερικό της αμερικανικής διοίκησης έχουν σχηματιστεί, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, διαφορετικά κέντρα επιρροής που προσπαθούν να διαμορφώσουν την τελική στάση του προέδρου. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οικονομικοί αξιωματούχοι και σύμβουλοι που προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση με το Ιράν μπορεί να προκαλέσει σοβαρό σοκ στις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης, με άμεσες συνέπειες στην αμερικανική κοινωνία και στην πολιτική στήριξη του πολέμου.

Το επιχείρημά τους είναι σαφές: μια μεγάλη αύξηση στο κόστος των καυσίμων θα μπορούσε να στραφεί γρήγορα εναντίον του Τραμπ, ιδίως σε μια περίοδο όπου το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα επιδιώκει να διατηρήσει ισχνές αλλά κρίσιμες ισορροπίες στο Κογκρέσο. Για το συγκεκριμένο στρατόπεδο, η έννοια της «νίκης» θα πρέπει να οριστεί με στενό και ελεγχόμενο τρόπο, ώστε ο πρόεδρος να εμφανιστεί ότι πέτυχε τους βασικούς στρατιωτικούς του στόχους και ταυτόχρονα να σηματοδοτήσει ότι η επιχείρηση βαίνει προς ολοκλήρωση.

Στην ίδια λογική φαίνεται να κινούνται και πολιτικοί σύμβουλοι του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ, οι οποίοι επικεντρώνονται κυρίως στις εσωτερικές πολιτικές συνέπειες. Ο βασικός τους φόβος είναι ότι ένας μακρύς πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να πλήξει την εικόνα του προέδρου, ειδικά απέναντι σε ένα εκλογικό ακροατήριο που είχε ακούσει υποσχέσεις για λιγότερες εξωτερικές περιπέτειες και μεγαλύτερη προσήλωση στα αμερικανικά συμφέροντα στο εσωτερικό.

Τα «γεράκια» ζητούν συνέχιση της πίεσης

Στην απέναντι πλευρά βρίσκονται οι πιο σκληρές φωνές του αμερικανικού πολιτικού και επικοινωνιακού συστήματος, που θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον δεν πρέπει να χαλαρώσει την πίεση προς την Τεχεράνη. Σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται, σύμφωνα με όσα αναφέρονται, Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές και γνωστοί συντηρητικοί σχολιαστές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να διασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα μπορέσει να εξελιχθεί σε πυρηνική απειλή και ότι κάθε επίθεση σε αμερικανικά στρατεύματα ή στη διεθνή ναυσιπλοΐα πρέπει να απαντηθεί με αποφασιστικότητα.

Αυτό το στρατόπεδο δεν αντιμετωπίζει τη σύγκρουση ως μια σύντομη και ελεγχόμενη επιχείρηση, αλλά ως αναγκαία φάση ενός μεγαλύτερου στρατηγικού στόχου. Για τους υποστηρικτές αυτής της γραμμής, οποιαδήποτε πρόωρη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να εκληφθεί ως αδυναμία και να δώσει στο Ιράν τον χρόνο να ανασυνταχθεί.

Η πίεση από τη λαϊκιστική βάση του Τραμπ

Την ίδια στιγμή, υπάρχει και μια τρίτη δύναμη επιρροής, η οποία δεν ταυτίζεται ούτε με τους οικονομικούς πραγματιστές ούτε με τα «γεράκια» της εξωτερικής πολιτικής. Πρόκειται για τη λαϊκιστική και πιο απομονωτική πτέρυγα της βάσης του Τραμπ, η οποία πιέζει δημόσια και ιδιωτικά υπέρ της αποφυγής μιας νέας, μεγάλης και αόριστης διάρκειας σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Για αυτούς τους κύκλους, η στρατιωτική εμπλοκή ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει σε μια επανάληψη λαθών του παρελθόντος, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εγκλωβίζονται σε ένα ακριβό, αβέβαιο και πολιτικά φθαρτικό μέτωπο. Αυτή η πίεση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον Τραμπ, καθώς ένα μεγάλο μέρος της εκλογικής του ταυτότητας συνδέεται ακριβώς με την υπόσχεση ότι δεν θα επαναλάβει τις στρατηγικές υπερεπεκτάσεις προηγούμενων αμερικανικών κυβερνήσεων.

Το διφορούμενο μήνυμα του Τραμπ και η αναζήτηση αφηγήματος

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι δημόσιες παρεμβάσεις του Τραμπ εμφανίζονται συχνά αντιφατικές ή τουλάχιστον ανοιχτές σε διαφορετικές ερμηνείες. Από τη μία πλευρά έχει μιλήσει για επιτυχία και για ουσιαστική επίτευξη των στρατιωτικών στόχων. Από την άλλη, έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω δράσης, τονίζοντας ότι «η δουλειά πρέπει να τελειώσει».

Η διγλωσσία αυτή δεν φαίνεται τυχαία. Αντιθέτως, μοιάζει να αντανακλά την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να κρατήσει ταυτόχρονα ικανοποιημένες διαφορετικές πλευρές. Θέλει οι αγορές να πιστεύουν ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει σύντομα, οι πιο επιθετικοί κύκλοι να θεωρούν ότι η πίεση συνεχίζεται και η πολιτική του βάση να μην αισθανθεί ότι οι ΗΠΑ οδηγούνται σε μια ανοιχτή στρατιωτική περιπέτεια χωρίς τέλος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν είναι τυχαίο ότι την τελευταία εβδομάδα έχει επανειλημμένα περιγράψει την επιχείρηση ως «βραχυπρόθεσμη αποστολή». Η συγκεκριμένη φράση φαίνεται να εντάσσεται σε μια ευρύτερη επικοινωνιακή στρατηγική που στοχεύει στην καλλιέργεια της εντύπωσης ότι οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν μια σύγκρουση αόριστης διάρκειας, αλλά μια περιορισμένη εκστρατεία με συγκεκριμένο τέλος.

Ο οικονομικός παράγοντας και ο φόβος για τις τιμές καυσίμων

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που καθορίζουν τη συζήτηση είναι η οικονομία και ειδικότερα το ζήτημα των καυσίμων. Η άνοδος στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και η αναστάτωση στις ενεργειακές αγορές έχουν ήδη μετατραπεί σε βασικό σημείο πίεσης για την Ουάσιγκτον. Οι φόβοι ότι το Ιράν μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω αναταράξεις στο Στενό του Ορμούζ ενισχύουν την αβεβαιότητα και ταυτόχρονα μεγαλώνουν το πολιτικό κόστος μιας παρατεταμένης εκστρατείας.

Για τους πολιτικούς και οικονομικούς συμβούλους του Τραμπ, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: αν οι τιμές της βενζίνης εκτοξευθούν στις ΗΠΑ, η στήριξη προς τον πόλεμο μπορεί να διαβρωθεί ταχύτατα. Και αυτό είναι κάτι που ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί να αγνοήσει, ειδικά με το βλέμμα στις επόμενες εκλογικές μάχες.

Το Στενό του Ορμούζ ως σημείο-κλειδί

Η τελική πορεία της σύγκρουσης φαίνεται να συνδέεται στενά με το τι θα συμβεί στον Περσικό Κόλπο και ειδικότερα στο Στενό του Ορμούζ. Το πέρασμα αυτό έχει τεράστια σημασία για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και ήδη η κυκλοφορία πετρελαίου μέσω αυτού φέρεται να έχει υποστεί πολύ μεγάλη μείωση.

Η δυνατότητα του Ιράν να πλήττει πλοία ή να διατηρεί διαρκή πίεση στο θαλάσσιο αυτό σημείο αποτελεί στρατηγικό χαρτί που μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την αγορά ενέργειας, αλλά και τη συνολική πολιτική κατεύθυνση του πολέμου. Αν η Τεχεράνη καταφέρει να μετατρέψει το Ορμούζ σε πηγή παρατεταμένης αστάθειας, τότε η πίεση προς την αμερικανική ηγεσία για ταχεία αποκλιμάκωση θα ενταθεί.

Το σενάριο της «τελικής φάσης»

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται, ορισμένοι βοηθοί του Λευκού Οίκου επεξεργάζονται ένα σενάριο εξόδου, σύμφωνα με το οποίο ο Τραμπ θα μπορούσε να ανακοινώσει ότι οι βασικοί στρατιωτικοί στόχοι έχουν επιτευχθεί και στη συνέχεια να μεταφέρει το βάρος της αμερικανικής στρατηγικής σε κυρώσεις, αποτροπή και διαπραγματεύσεις.

Η λογική αυτού του σχεδίου είναι προφανής: να επιτραπεί στον πρόεδρο να εμφανιστεί ως νικητής, χωρίς να απαιτηθεί νέα μεγάλη κλιμάκωση. Ωστόσο, δεν συμμερίζονται όλοι οι σύμβουλοι αυτή τη γραμμή, γεγονός που επιβεβαιώνει πως η συζήτηση παραμένει ανοιχτή και εξαιρετικά φορτισμένη.

Το πρόβλημα του αφηγήματος και το ιρανικό αντίβαρο

Ακόμη κι αν η Ουάσιγκτον επιχειρήσει να παρουσιάσει το τέλος των επιχειρήσεων ως επιτυχία, το ερώτημα είναι αν αυτό το αφήγημα θα μπορεί να σταθεί χωρίς αμφισβήτηση. Από τη μια πλευρά, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν προκαλέσει σοβαρό πλήγμα σε κρίσιμες ιρανικές υποδομές και στρατιωτικές δυνατότητες. Από την άλλη, η ιρανική ηγεσία θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι και μόνο η επιβίωσή της απέναντι σε μια τέτοια επίθεση συνιστά νίκη.

Αυτό σημαίνει ότι η «έξοδος» από τον πόλεμο δεν θα είναι μόνο στρατιωτική ή πολιτική, αλλά και επικοινωνιακή. Το ποιος θα πείσει ότι κέρδισε μπορεί να αποδειχθεί σχεδόν εξίσου σημαντικό με το ποιος πέτυχε τους περισσότερους στρατιωτικούς στόχους.

Ένας πόλεμος που δοκιμάζει το ίδιο το πολιτικό προφίλ του Τραμπ

Η συγκεκριμένη σύγκρουση δεν δοκιμάζει μόνο τη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Δοκιμάζει και την ίδια την πολιτική ταυτότητα του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην εικόνα του ισχυρού ηγέτη που δεν υποχωρεί, στον υποψήφιο που υποσχέθηκε λιγότερους πολέμους και στον πολιτικό που γνωρίζει ότι οι αγορές, τα καύσιμα και η καθημερινότητα των Αμερικανών ψηφοφόρων μπορούν να κρίνουν πολλά.

Το παρασκήνιο στον Λευκό Οίκο αποκαλύπτει ότι η μάχη για το πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει, ίσως πριν ακόμη τελειώσει ο ίδιος ο πόλεμος στο πεδίο. Και όσο οι επιθέσεις συνεχίζονται, οι αγορές παραμένουν νευρικές και το Ορμούζ εξακολουθεί να απειλείται, τόσο πιο δύσκολο θα γίνεται για την Ουάσιγκτον να παρουσιάσει μια καθαρή, αδιαμφισβήτητη και πολιτικά ασφαλή έξοδο.

Πηγή: Pagenews.gr