Ενέργειας και γεωπολιτικό μπρα ντε φερ: Το Ιράν μπλοκάρει διάλογο και «στραγγαλίζει» τη Δύση

Η πολυεπίπεδη διαμεσολαβητική προσπάθεια του Πακιστάν, με τη στήριξη της Κίνας, οδηγείται σε αδιέξοδο, καθώς η Τεχεράνη απορρίπτει ευθέως κάθε άμεση επαφή με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με μεσολαβητές, το Ιράν χαρακτήρισε τις αμερικανικές απαιτήσεις «απαράδεκτες» και αρνήθηκε συμμετοχή σε συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.

Παράλληλα, η Τουρκία και η Αίγυπτος επιχειρούν να επαναφέρουν τον διάλογο μέσω εναλλακτικών καναλιών, εξετάζοντας νέες τοποθεσίες και προτάσεις.

«Το Ιράν, ως κυρίαρχο κράτος, καθορίζει μόνο του την πολιτική του», υπογράμμισε το πακιστανικό ΥΠΕΞ, αναγνωρίζοντας εμμέσως τα όρια της διαμεσολάβησης.

Ενέργεια: Τα Στενά του Ορμούζ ως όπλο

Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο διπλωματικό αλλά ενεργειακό. Το Ιράν έχει ουσιαστικά επιβάλει ασφυκτικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ — από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αμερικανικές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η Τεχεράνη δεν σκοπεύει να χαλαρώσει τον έλεγχο, χρησιμοποιώντας το πέρασμα ως μοχλό πίεσης προς τη Δύση.

• Μείωση ναυσιπλοΐας έως και 90%
• Χιλιάδες πλοία εγκλωβισμένα
• Επιλεκτική διέλευση (κυρίως για Κίνα, Ινδία, Πακιστάν)

Αναλυτές τονίζουν ότι η ικανότητα του Ιράν να πλήξει τις αγορές ενέργειας είναι «πιο ισχυρή από πυρηνικό όπλο».

Οικονομία: Παγκόσμιο σοκ και πολιτικές πιέσεις

Η ενεργειακή κρίση ήδη μεταφράζεται σε οικονομική αστάθεια:

• Το πετρέλαιο κινείται κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι
• Αγορές σε Ασία και Ευρώπη καταγράφουν πτώση
• Εκρηκτική αύξηση τιμών καυσίμων σε περιφερειακές χώρες

Στο Πακιστάν, η κρίση οδήγησε ακόμη και σε κρατική επιδότηση μεταφορών, μετά από αυξήσεις καυσίμων άνω του 40%.

Πολιτική στρατηγική: Το «παζάρι» του Ιράν

Η στάση της Τεχεράνης δεν είναι συγκυριακή αλλά στρατηγική. Οι βασικές απαιτήσεις της περιλαμβάνουν:

• Αποζημιώσεις πολέμου
• Απόσυρση ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή
• Εγγυήσεις μη επίθεσης
• Έλεγχο ή αναγνώριση ρόλου στα Στενά του Ορμούζ

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον συνδέει οποιαδήποτε εκεχειρία με το άνοιγμα του Στενού, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να το επαναλειτουργήσουν — εκτίμηση που πολλοί ειδικοί θεωρούν υπεραπλουστευμένη.

Ο ρόλος της Κίνας: Μεταξύ ευκαιρίας και ρίσκου

Η Κίνα επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη σταθερότητας, προωθώντας μαζί με το Πακιστάν πενταμερές σχέδιο αποκλιμάκωσης.

Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι:

• Το Πεκίνο επιδιώκει ενεργειακή ασφάλεια
• Δεν είναι σαφές αν θα αναλάβει ρόλο «εγγυητή»
• Η επιρροή του παραμένει κυρίως οικονομική

«Η Κίνα θέλει να ηγηθεί, αλλά ίσως περιοριστεί σε ρητορικό ρόλο».

Η κρίση ΗΠΑ–Ιράν εξελίσσεται σε πολυδιάστατη σύγκρουση ισχύος, όπου η ενέργεια, η γεωπολιτική και η οικονομία αλληλοτροφοδοτούνται. Το Ιράν αξιοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως στρατηγικό «διακόπτη» της παγκόσμιας οικονομίας, ενώ η διπλωματία φαίνεται —προς το παρόν— ανίκανη να αποτρέψει την περαιτέρω κλιμάκωση.

Πηγή: pagenews.gr