Τραμπ χωρίς απάντηση από το Ιράν: Όμηρος του Ορμούζ η παγκόσμια ενέργεια

Η νέα γεωπολιτική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν εισέρχεται σε ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση, καθώς η προθεσμία που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ προς την Τεχεράνη παρήλθε χωρίς επίσημη απάντηση, ενώ το στρατηγικό πέρασμα των Στενών του Ορμούζ μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο πολιτικοστρατιωτικού ελέγχου από το Ιράν.

Παρά τις διπλωματικές επαφές και την εύθραυστη εκεχειρία που επιχειρείται να διατηρηθεί στον Περσικό Κόλπο, οι δύο πλευρές εξακολουθούν να ανταλλάσσουν στρατιωτικά και πολιτικά μηνύματα ισχύος, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό περιβάλλον με άμεσες συνέπειες στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στη ναυτιλία.

Σύμφωνα με αμερικανικές διπλωματικές πηγές, η Ουάσινγκτον ανέμενε έως και την τελευταία στιγμή επίσημη τοποθέτηση της Τεχεράνης πάνω στην πρόταση αποκλιμάκωσης που είχε μεταφερθεί μέσω διαύλων στη Ρώμη. Ωστόσο, το ιρανικό καθεστώς επέλεξε να κρατήσει στάση αναμονής, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.

«Το Ιράν εξακολουθεί να εξετάζει όλες τις επιλογές του», ανέφερε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, επιβεβαιώνοντας ότι η Τεχεράνη δεν προτίθεται να κινηθεί υπό αμερικανικά τελεσίγραφα.

Το Ορμούζ σε καθεστώς de facto ιρανικού ελέγχου

Η μεγαλύτερη ανησυχία πλέον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από την κρίση διέρχονταν σχεδόν το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.

Το Ιράν επιχειρεί πλέον να επιβάλει έναν ιδιότυπο μηχανισμό θαλάσσιας επιτήρησης, απαιτώντας από εμπορικά πλοία να συντονίζονται με τις ιρανικές αρχές και να ακολουθούν συγκεκριμένες διαδρομές κοντά στο νησί Λαράκ, περιοχή που βρίσκεται υπό στενή επιτήρηση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Η νέα αυτή πρακτική θεωρείται από διεθνείς ναυτιλιακούς αναλυτές ως προσπάθεια δημιουργίας «ζώνης επιχειρησιακού ελέγχου» μέσα σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται από ιρανικές κοινοβουλευτικές πηγές, περίπου 1.500 πλοία βρίσκονται σε αναμονή για άδεια διέλευσης ή εξόδου από την περιοχή, ενώ πολλές μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες αποφεύγουν πλέον να ζητήσουν άδεια διέλευσης, φοβούμενες πιθανές αμερικανικές κυρώσεις ή εμπλοκή σε στρατιωτικό επεισόδιο.

Στόχος και τα λιμάνια των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η ιρανική «ζώνη ελέγχου» φαίνεται να επεκτείνεται λειτουργικά ακόμη και σε περιοχές που συνδέονται με κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές υποδομές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Τα λιμάνια Khor Fakkan και Fujairah, τα οποία τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκαν σε βασικούς κόμβους μεταφόρτωσης πετρελαίου εκτός Ορμούζ, βρίσκονται πλέον υπό αυξημένη γεωπολιτική πίεση.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και ο αγωγός Habshan–Fujairah, μέσω του οποίου τα ΗΑΕ επιχειρούν να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ για τις εξαγωγές αργού πετρελαίου.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει ισχυρή δυνατότητα παρέμβασης στις ενεργειακές ροές του Κόλπου, στέλνοντας μήνυμα τόσο προς τη Δύση όσο και προς τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου.

Η Σαουδική Αραβία «φρενάρει» τα αμερικανικά σχέδια

Νέες διαστάσεις στην κρίση προσθέτουν και οι πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Σαουδική Αραβία αρνήθηκε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη χρήση στρατιωτικών βάσεων και του σαουδαραβικού εναέριου χώρου για πιθανή επιχείρηση κατά του Ιράν.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτυπώνει τον φόβο του Ριάντ απέναντι στο ενδεχόμενο άμεσων ιρανικών αντιποίνων σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και κρίσιμες ενεργειακές υποδομές της χώρας.

«Η Σαουδική Αραβία δεν επιθυμεί να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης ΗΠΑ – Ιράν», σημειώνουν περιφερειακοί αναλυτές ασφαλείας, υπογραμμίζοντας ότι οι ισορροπίες στον αραβικό κόσμο μεταβάλλονται ραγδαία.

Η στάση αυτή δημιουργεί επιπλέον δυσκολίες στα αμερικανικά στρατηγικά σχέδια για τη συγκρότηση ενός ενιαίου μετώπου ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο.

Σκιώδης ναυτιλία και φόβος ενεργειακού σοκ

Παράλληλα, η εικόνα που καταγράφεται στη ναυτιλία αποτυπώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Σύμφωνα με στοιχεία ναυλομεσιτικών εταιρειών και πλατφορμών παρακολούθησης θαλάσσιας κυκλοφορίας, δεκάδες δεξαμενόπλοια και bulk carriers κινούνται στην περιοχή με αυξημένα μέτρα ασφαλείας, ενώ σημαντικός αριθμός πλοίων έχει απενεργοποιήσει τα συστήματα AIS, ενισχύοντας το φαινόμενο της λεγόμενης «σκιώδους ναυτιλίας».

Ιδιαίτερα ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό των tankers που βρίσκονται στην περιοχή συνδέεται με δίκτυα μεταφοράς πετρελαίου υπό καθεστώς διεθνών κυρώσεων.

Η κατάσταση αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος, στρατιωτικής εμπλοκής ή ακόμη και ενεργειακού σοκ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες.

Ο κόσμος μπροστά σε νέα γεωπολιτική δοκιμασία

Η κρίση στο Ορμούζ δεν αφορά πλέον μόνο την αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν.

Αποτελεί ένα ευρύτερο γεωπολιτικό τεστ για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, την ασφάλεια των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και την ικανότητα της Δύσης να διατηρήσει ανοικτούς τους σημαντικότερους θαλάσσιους εμπορικούς διαδρόμους.

Καθώς η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας σε στρατηγικό διαπραγματευτικό όπλο και οι ΗΠΑ αναζητούν τρόπο να απαντήσουν χωρίς να οδηγηθούν σε γενικευμένη σύγκρουση, η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς ακόμη και ένα περιορισμένο επεισόδιο στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, στην ενέργεια και στη διεθνή ασφάλεια.

Πηγή: pagenews.gr