Η Βρετανία του Φάρατζ: Πώς το Reform UK διέλυσε το παλιό πολιτικό σύστημα

Η εικόνα έξω από το δημαρχείο του Havering, τα ξημερώματα της 8ης Μαΐου 2026, είχε κάτι από πολιτικό σεισμό. Ο Φάρατζ περιτριγυρισμένος από νεοεκλεγμένους συμβούλους του Reform UK, πανηγύριζε μια νίκη που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητη.

«Αυτό δεν είναι μια διαμαρτυρία. Είναι μια ιστορική αλλαγή στη βρετανική πολιτική», δήλωσε μπροστά στις κάμερες.

Δεν ήταν υπερβολή.

Το Reform UK κατέκτησε περισσότερες από 1.400 έδρες στην τοπική αυτοδιοίκηση, απέσπασε τον έλεγχο 13 δήμων και περιφερειακών αρχών και εισέβαλε σε περιοχές που επί δεκαετίες θεωρούνταν απόρθητα φρούρια είτε των Εργατικών είτε των Συντηρητικών. Sunderland, Essex, Havering, Newcastle-under-Lyme: πόλεις και περιοχές που άλλοτε ψήφιζαν σχεδόν μηχανικά τα παραδοσιακά κόμματα, γύρισαν την πλάτη στο πολιτικό κατεστημένο.

Οι Εργατικοί έχασαν πάνω από 1.300 έδρες. Οι Συντηρητικοί κατέρρευσαν ακόμη περισσότερο. Και ξαφνικά, το κόμμα που κάποτε αντιμετωπιζόταν ως πολιτική περιθωριακή δύναμη εμφανίζεται ως πιθανός διεκδικητής της εξουσίας.

Η Βρετανία μοιάζει να μπαίνει σε μια νέα εποχή.

Από το UKIP στο Reform: Η πολιτική διαδρομή του Φάρατζ

Το Reform UK δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Είναι η κορύφωση μιας πολιτικής πορείας που ξεκίνησε πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Οικοδόμησε το πολιτικό του κεφάλαιο ως επικεφαλής του UKIP, μετατρέποντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε βήμα κατά των Βρυξελλών και της βρετανικής πολιτικής ελίτ. Για χρόνια, παρουσιαζόταν από το κατεστημένο ως πολιτικός θορυβοποιός χωρίς πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.

Το δημοψήφισμα του 2016 άλλαξε τα πάντα.

Η νίκη του Brexit με 52% δεν αποτέλεσε απλώς πολιτικό σοκ για το Westminster. Ήταν προσωπική δικαίωση του Farage, ο οποίος είχε επενδύσει όλη την πολιτική του καριέρα στην ιδέα ότι η Βρετανία έπρεπε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όμως το Brexit δεν έκλεισε τον κύκλο της πολιτικής οργής. Τον άνοιξε.

Το 2018, ο Farage ίδρυσε το Brexit Party, κατηγορώντας την κυβέρνηση των Συντηρητικών ότι επιχειρούσε να «νοθεύσει» την έξοδο από την ΕΕ. Στις ευρωεκλογές του 2019, το κόμμα σάρωσε, αποτυπώνοντας την οργή εκατομμυρίων ψηφοφόρων απέναντι σε ένα πολιτικό σύστημα που έμοιαζε ανήμπορο να εφαρμόσει το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Όταν η Βρετανία αποχώρησε επίσημα από την ΕΕ το 2020, το Brexit Party μετατράπηκε σε Reform UK. Το νέο αφήγημα ήταν πλέον ευρύτερο:

• αυστηρός έλεγχος της μετανάστευσης,
• χαμηλότερη φορολογία,
• επίθεση στις πολιτικές «net zero»,
• αμφισβήτηση των θεσμών,
• και κυρίως, η ιδέα ότι το πολιτικό σύστημα έχει σταματήσει να ακούει τους πολίτες.

Ο Farage έκανε ένα βήμα πίσω το 2021, αλλά ποτέ δεν εξαφανίστηκε πραγματικά. Μέσα από τα τηλεοπτικά στούντιο του GB News και τη συνεχή παρουσία του στα social media, διατήρησε την επιρροή του ζωντανή μέχρι την επιστροφή του στην ηγεσία το 2024.

Και τότε, οι συνθήκες ήταν ώριμες.

Η κατάρρευση των Συντηρητικών

Η άνοδος του Reform UK είναι αδύνατο να εξηγηθεί χωρίς την κατάρρευση της αξιοπιστίας των Συντηρητικών.

Μετά από δεκατέσσερα χρόνια στην εξουσία, το κόμμα έμοιαζε εξαντλημένο, διαιρεμένο και πολιτικά απονομιμοποιημένο.

Ο Rishi Sunak ανέλαβε την πρωθυπουργία το 2022 μετά το οικονομικό χάος της Liz Truss και παρουσιάστηκε ως η «ήρεμη» και τεχνοκρατική λύση. Όμως η πραγματικότητα που βίωναν οι πολίτες δεν άλλαξε ουσιαστικά:

• πληθωρισμός,
• αυξημένα επιτόκια,
• κρίση στο NHS,
• στεγαστική ασφυξία,
• και, πάνω απ’ όλα, εκρηκτική αύξηση της καθαρής μετανάστευσης.

Το πιο σοβαρό πολιτικό τραύμα για τους Συντηρητικούς ήταν ακριβώς αυτό: είχαν εκλεγεί υποσχόμενοι ότι το Brexit θα επέτρεπε στη Βρετανία να «πάρει πίσω τον έλεγχο» των συνόρων της. Αντί γι’ αυτό, οι αριθμοί της μετανάστευσης εκτοξεύτηκαν σε ιστορικά υψηλά.

Το σχέδιο απέλασης αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα βυθίστηκε σε νομικές εμπλοκές και πολιτικές καθυστερήσεις, μετατρεπόμενο από σύμβολο αποφασιστικότητας σε σύμβολο ανικανότητας.

Για εκατομμύρια ψηφοφόρους, το συμπέρασμα ήταν απλό:

«Οι Συντηρητικοί υποσχέθηκαν έλεγχο και παρέδωσαν χάος.»

Ο Στάρμερ και η χαμένη ευκαιρία των Εργατικών

Η εκλογική νίκη του Στάρμερ το 2024 έμοιαζε αρχικά με πολιτική αποκατάσταση για τους Εργατικούς. Στην πραγματικότητα όμως, μεγάλο μέρος της ψήφου υπέρ του Labour ήταν ψήφος τιμωρίας κατά των Συντηρητικών.

Ο Starmer ανέλαβε μια χώρα κουρασμένη, οικονομικά πιεσμένη και βαθιά διχασμένη.

Η κυβέρνηση του όμως δεν κατάφερε να δημιουργήσει αίσθηση αλλαγής.

Η απόφαση περικοπής του επιδόματος θέρμανσης για εκατομμύρια συνταξιούχους, οι συζητήσεις γύρω από δωρεές και προνόμια στελεχών, αλλά και μια εικόνα πολιτικής διστακτικότητας αποδυνάμωσαν γρήγορα τη δημοτικότητά του.

Την ίδια στιγμή:

• η κρίση κόστους ζωής συνεχιζόταν,
• οι τιμές κατοικίας παρέμεναν απλησίαστες,
• οι μισθοί δεν ακολουθούσαν τον πληθωρισμό,
• ενώ οι αφίξεις μεταναστών μέσω της Μάγχης συνέχιζαν να κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση.

Το Reform UK εκμεταλλεύτηκε αυτό το πολιτικό κενό με σχεδόν χειρουργική ακρίβεια.

Ο Farage δεν παρουσίασε απλώς πολιτικές προτάσεις. Πρόσφερε ένα συναισθηματικό αφήγημα:

«Η χώρα δεν λειτουργεί επειδή κυβερνάται από ανθρώπους που δεν ενδιαφέρονται για εσάς.»

Και για ένα αυξανόμενο τμήμα της βρετανικής κοινωνίας, αυτό το αφήγημα ακούγεται πειστικό.

Η μετανάστευση ως κινητήριος δύναμη

Κανένα ζήτημα δεν συνέβαλε περισσότερο στην άνοδο του Reform UK από τη μετανάστευση.

Για χρόνια, τόσο οι Συντηρητικοί όσο και οι Εργατικοί υπόσχονταν μείωση της καθαρής μετανάστευσης, χωρίς αποτέλεσμα.

Ο Farage κατάφερε να μετατρέψει το ζήτημα από τεχνική πολιτική συζήτηση σε ερώτημα κυριαρχίας και δημοκρατίας.

«Αν ένα κράτος δεν μπορεί να ελέγξει ποιος μπαίνει στη χώρα του, τότε τι ακριβώς ελέγχει;» ήταν η κεντρική λογική του Reform.

Το επιχείρημα συνδέθηκε με τις πιέσεις στα δημόσια νοσοκομεία, στα σχολεία, στην αγορά κατοικίας και στις τοπικές κοινωνίες.

Ανεξάρτητα από το αν όλες οι αιτιώδεις συνδέσεις είναι πραγματικές ή υπεραπλουστευμένες, πολιτικά το μήνυμα λειτούργησε.

Το Reform UK εμφανίστηκε ως το μοναδικό μεγάλο κόμμα που μιλά χωρίς περιστροφές για ένα θέμα το οποίο μεγάλο μέρος του πολιτικού συστήματος αντιμετώπιζε με αμηχανία.

Το μεγάλο ερώτημα: Μπορεί να κυβερνήσει;

Μέχρι πριν λίγα χρόνια, το ερώτημα ήταν αν το Reform UK θα μπορούσε να επιβιώσει πολιτικά.

Σήμερα, το ερώτημα είναι διαφορετικό:

Μπορεί ο Φάρατζ να γίνει πρωθυπουργός;

Το βρετανικό εκλογικό σύστημα εξακολουθεί να ευνοεί τα μεγάλα κόμματα. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών του 2026 αποκαλύπτουν ότι το Reform έχει πλέον κάτι που ποτέ δεν είχε:

• οργανωμένο κομματικό μηχανισμό,
• χιλιάδες τοπικά στελέχη,
• πρόσβαση σε τοπική εξουσία,
• και πραγματική πολιτική νομιμοποίηση.

Η αυτοδιοίκηση αποτελεί ιστορικά το φυτώριο της βρετανικής κοινοβουλευτικής πολιτικής. Και το Reform διαθέτει πλέον πάνω από 1.400 τοπικούς συμβούλους.

Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το 2029 θα έχει:

• δίκτυα,
• τοπική αναγνωρισιμότητα,
• οικονομικούς πόρους,
• και πολιτικά στελέχη με διοικητική εμπειρία.

Το σημαντικότερο όμως είναι κάτι άλλο:

Το Reform δεν εμφανίζεται πλέον ως κόμμα διαμαρτυρίας. Εμφανίζεται ως κόμμα εξουσίας.

Ο κίνδυνος διάσπασης και το φαινόμενο Restore UK

Παρά την εκρηκτική του άνοδο, το Reform UK αντιμετωπίζει ήδη το πρώτο σοβαρό εσωτερικό ρήγμα.

Η δημιουργία του Restore UK από τον πρώην βουλευτή Rupert Lowe μετά τη σύγκρουσή του με τον Φάρατζ δημιουργεί ένα νέο δεδομένο.

Το νέο κόμμα παραμένει μικρό, όμως το βρετανικό εκλογικό σύστημα είναι αμείλικτο απέναντι στις διασπάσεις.

Ακόμη και απώλεια 3-4% σε κρίσιμες περιφέρειες μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για το Reform.

Η ειρωνεία θα ήταν ιστορική:

Το κόμμα που οικοδόμησε την ισχύ του πάνω στη διάλυση του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος θα μπορούσε τελικά να ηττηθεί από τη δική του διάσπαση.

Ένα νέο πολιτικό τοπίο

Η Βρετανία του 2026 δεν θυμίζει πλέον τη χώρα που γνώριζε η Ευρώπη για δεκαετίες.

Το μεταπολεμικό δικομματικό μοντέλο μοιάζει να καταρρέει μπροστά στα μάτια των ψηφοφόρων.

Οι Συντηρητικοί έχουν χάσει την ηγεμονία της δεξιάς.

Οι Εργατικοί χάνουν σταδιακά τις παραδοσιακές εργατικές κοινότητες που τους στήριζαν επί γενιές.

Και το Reform UK, ένα κόμμα που μέχρι πρόσφατα αντιμετωπιζόταν ως προσωρινό πολιτικό φαινόμενο, ηγείται πλέον των δημοσκοπήσεων και διεκδικεί ανοιχτά την εξουσία.

Το πιο ανησυχητικό για το βρετανικό κατεστημένο δεν είναι απλώς η εκλογική δύναμη του Φάρατζ

Είναι ότι εκατομμύρια πολίτες φαίνεται να πιστεύουν πως το υπάρχον πολιτικό σύστημα δεν μπορεί πλέον να μεταρρυθμιστεί από μέσα.

Και όταν μια κοινωνία αρχίζει να πιστεύει κάτι τέτοιο, οι πολιτικοί σεισμοί συνήθως μόλις ξεκινούν.

Πηγή: pagenews.gr

Γράψτε το σχόλιο σας

• Ιράν: Πρόταση για μεταφορά ουρανίου σε τρίτη χώρα – «Απαράδεκτη» απάντηση λέει ο Τραμπ

• Τραμπ κατά Ιράν: «Απαράδεκτη η πρότασή τους – Δεν μου αρέσει καθόλου»

• Μακρόν: Ουδέποτε εξετάσαμε το ενδεχόμενο ανάπτυξης ναυτικών δυνάμεων στα Στενά του Ορμούζ

• Τραμπ: «Το Ιράν έχει ηττηθεί και το ξέρει – Σε δύο εβδομάδες θα το έχουμε εξοντώσει πλήρως»

• Νετανιάχου σε συναγερμό: Ο Τραμπ ανοίγει δίαυλο με το Ιράν και το Ισραήλ φοβάται αποκλεισμό

• Ημέρα της Νίκης: Ομιλία Πούτιν περί «δίκαιου πολέμου» – Υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας η παρέλαση στη Μόσχα