SBC Greece: Πρόταση για ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων χωρίς νέα πίεση στη στέγαση

Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας παρουσιάζει πρόταση θεσμικού οδικού χάρτη για την εφαρμογή της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων, προειδοποιώντας ότι χωρίς συντονισμένες παρεμβάσεις η μετάβαση μπορεί να αυξήσει ακόμη περισσότερο το κόστος στέγασης.

Η πρόταση του SBC Greece εστιάζει στην πράσινη χρηματοδότηση, στη μεταρρύθμιση του θεσμού της πολυκατοικίας, στη δημιουργία υποδομής δεδομένων για τον άνθρακα και στην επαγγελματική κατάρτιση.

Η Οδηγία ως ευκαιρία και όχι ως νέο βάρος

Η αναθεωρημένη Οδηγία EPBD 2024/1275 προβλέπει δεσμευτικές απαιτήσεις για ελάχιστες ενεργειακές επιδόσεις κτιρίων και εκτίμηση Ολικού Άνθρακα Ζωής, δηλαδή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε όλο τον κύκλο ζωής ενός κτιρίου.

Το SBC Greece υποστηρίζει ότι, παρά τις στρεβλώσεις της ελληνικής αγοράς, η εφαρμογή της Οδηγίας μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη βελτίωση του κτιριακού αποθέματος.

Ωστόσο, χωρίς σωστό σχεδιασμό, υπάρχει κίνδυνος οι απαιτήσεις συμμόρφωσης να μετακυλιστούν σε ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, αυξάνοντας περαιτέρω το ήδη υψηλό κόστος στέγασης.

Bosco Verticale

Η ελληνική στεγαστική πίεση

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το SBC Greece, οι Έλληνες δαπανούν κατά μέσο όρο το 35,5% του οικογενειακού εισοδήματός τους για στέγαση, σχεδόν διπλάσιο ποσοστό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι 19,2%.

Παράλληλα, ένα στα τρία αστικά νοικοκυριά ξόδεψε πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγαση το 2024.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές των διαμερισμάτων ξεπέρασαν το ιστορικό υψηλό του 2008 το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

2,27 εκατ. κενές κατοικίες

Η μεγαλύτερη αντίφαση της ελληνικής αγοράς είναι ότι, ενώ η ζήτηση για κατοικία αυξάνεται, 2.277.615 κατοικίες παραμένουν κενές.

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 35% του συνολικού οικιστικού αποθέματος, σύμφωνα με την Απογραφή 2021 της ΕΛΣΤΑΤ.

Κατά το SBC Greece, το πρόβλημα δεν εξηγείται μόνο από γεωγραφικούς ή ποιοτικούς παράγοντες, αλλά και από νομικές, χρηματοδοτικές και ιδιοκτησιακές δεσμεύσεις.

Σε αυτές περιλαμβάνονται ακίνητα που συνδέονται με χαρτοφυλάκια κόκκινων δανείων, παλαιά διατηρητέα που βρίσκονται σε ρυθμιστικό αδιέξοδο και πολυκατοικίες όπου είναι πρακτικά αδύνατη η συλλογική απόφαση για ανακαίνιση.

Το ενεργειακό πρόβλημα των κατοικιών

Η Ελλάδα διαθέτει ιδιαίτερα γερασμένο και ενεργοβόρο κτιριακό απόθεμα.

Το 66,8% των κατοικιών κατατάσσεται στις ενεργειακές κατηγορίες Ε έως Η του ΚΕΝΑΚ, με κατανάλωση από 201 έως και πάνω από 500 kWh ανά τετραγωνικό μέτρο τον χρόνο.

Τα κτίρια αυτών των κατηγοριών μπορούν να καταναλώνουν έως και 15 φορές περισσότερη ενέργεια από ένα σύγχρονο κτίριο σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης.

Η κρίση που πάγωσε την οικοδομή

Το SBC Greece υπενθυμίζει ότι η κρίση της περιόδου 2009–2019 δεν επηρέασε μόνο την οικονομία, αλλά και την ικανότητα ανανέωσης του κτιριακού αποθέματος.

Οι οικοδομικές άδειες μειώθηκαν κατά 89% μεταξύ 2007 και 2015, ενώ εκτιμάται ότι 600.000 έως 700.000 κατοικίες δεν κατασκευάστηκαν ποτέ.

Ο κατασκευαστικός κλάδος έχασε το 32,3% των επιχειρήσεων και το 28,2% των εργαζομένων του, ενώ σήμερα υπολογίζεται ότι λείπουν πάνω από 100.000 εργαζόμενοι από τον κλάδο.

Η πρόταση του SBC Greece

Η πρόταση του SBC Greece έχει επικυρωθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος.

Περιλαμβάνει μέτρα εφαρμογής στην Ελλάδα του πλαισίου «Zero Carbon and Climate Resilience Readiness Framework», που έχει αναπτυχθεί από το World Green Building Council.

Το πλαίσιο αυτό στοχεύει στην απανθρακοποίηση του δομημένου περιβάλλοντος και στη μετάβαση σε κτίρια ενεργειακά αποδοτικά και κλιματικά ανθεκτικά έως το 2050.

Οι τέσσερις βασικοί άξονες

Η πρόταση στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

• πράσινη χρηματοδότηση για ιδιοκτήτες και ανακαινίσεις,
• μεταρρύθμιση του θεσμού της πολυκατοικίας,
• δημιουργία αξιόπιστης υποδομής δεδομένων για τον άνθρακα,
• επαγγελματική κατάρτιση στον κατασκευαστικό κλάδο.

Στόχος είναι η ενεργειακή αναβάθμιση να μην γίνει νέο βάρος για τη στέγαση, αλλά μηχανισμός αύξησης της προσφοράς, μείωσης του ενεργειακού κόστους και βελτίωσης της ποιότητας κατοικίας.

Το κρίσιμο στοίχημα

Η εφαρμογή της Οδηγίας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απλή τεχνική υποχρέωση.

Αν γίνει πρόχειρα, μπορεί να αυξήσει το κόστος για ιδιοκτήτες, ενοικιαστές και αγοραστές. Αν όμως συνδυαστεί με χρηματοδοτικά εργαλεία, θεσμικές αλλαγές και ενίσχυση του κατασκευαστικού δυναμικού, μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική ευκαιρία για το στεγαστικό πρόβλημα της χώρας.

Πηγή: Pagenews.gr