Νέα πρόκληση της Άγκυρας στον ΟΗΕ: «Τα Στενά είναι τουρκικά και έτσι θα λέγονται»

Η νέα επιστολή της Άγκυρας προς τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών δεν θεωρείται μία απλή διπλωματική απάντηση στην ελληνική ένσταση. Αντιθέτως, διπλωματικοί και γεωπολιτικοί αναλυτές τη χαρακτηρίζουν ως μία ακόμη οργανωμένη προσπάθεια της Τουρκίας να κατοχυρώσει διεθνώς αφηγήματα κυριαρχίας και γεωστρατηγικού ελέγχου στην Ανατολική Μεσόγειο και στο θαλάσσιο πέρασμα του Εύξεινου Πόντου.

Με επιστολή προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ και το Συμβούλιο Ασφαλείας, η Τουρκία απέρριψε πλήρως την ελληνική παρέμβαση που είχε κατατεθεί κατά τη συνεδρίαση της 29ης Απριλίου για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών.

Η ελληνική αντιπροσωπεία είχε εκφράσει αντίρρηση στη χρήση του όρου «Turkish Straits», θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη διατύπωση ενσωματώνει πολιτικό και κυριαρχικό συμβολισμό που υπερβαίνει τη γεωγραφική περιγραφή.

Η Άγκυρα απάντησε με ιδιαίτερα επιθετικό ύφος.

«Η ελληνική ένσταση ήταν ατυχής και εξυπηρετούσε εσωτερικές σκοπιμότητες», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην τουρκική επιστολή.

Παράλληλα, η Τουρκία υποστήριξε ότι ο όρος «Τουρκικά Στενά» αποτελεί «καθιερωμένη γεωγραφική έκφραση» που χρησιμοποιείται επί δεκαετίες σε διεθνή φόρα, στον IMO, στο ΝΑΤΟ και σε επίσημα έγγραφα.

Η μάχη των λέξεων κρύβει γεωπολιτική στρατηγική

Πίσω από τη φαινομενικά τεχνική αντιπαράθεση για μία ονομασία, εξελίσσεται μία ευρύτερη στρατηγική σύγκρουση επιρροής.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια να:

• ενισχύσει τη νομική και πολιτική της παρουσία σε διεθνείς οργανισμούς,
• προωθήσει τη δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας»,
• δημιουργήσει τετελεσμένα στη θαλάσσια ζητήματα,
• και κατοχυρώσει διεθνώς αφηγήματα περί «τουρκικής δικαιοδοσίας» σε κομβικά περάσματα.

Η αναφορά στα Στενά δεν είναι τυχαία.

Το Βόσπορος και τα Δαρδανέλλια αποτελούν μία από τις σημαντικότερες γεωστρατηγικές αρτηρίες παγκοσμίως, ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αυξημένη στρατιωτική σημασία του Εύξεινου Πόντου.

Η Σύμβαση του Μοντρέ στο επίκεντρο

Στην επιστολή της, η Τουρκία επικαλείται ευθέως τη Σύμβαση του Μοντρέ του 1936, υποστηρίζοντας ότι: «Ο όρος είναι πλήρως συμβατός με τη Σύμβαση και περιγράφει γεωγραφικά περιοχές που βρίσκονται υπό τουρκική κυριαρχία».

Η Άγκυρα επιμένει ότι η Συνθήκη ρυθμίζει αποκλειστικά το καθεστώς διέλευσης από:

• το Στενό της Κωνσταντινούπολης,
• τη Θάλασσα του Μαρμαρά,
• και τα Δαρδανέλλια,

χωρίς να περιορίζει την ονομασία τους.

Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, ανησυχεί ότι η συνεχής χρήση τέτοιων όρων σε διεθνείς οργανισμούς δημιουργεί σταδιακά «γλωσσικά τετελεσμένα» που αργότερα μπορούν να αξιοποιηθούν πολιτικά και νομικά.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» και η διεθνής διπλωματική πίεση

Το περιστατικό εντάσσεται σε μία συνολικότερη τουρκική στρατηγική αυξημένης πίεσης προς την Ελλάδα.

Τους τελευταίους μήνες:

• η Άγκυρα επαναφέρει ζητήματα αποστρατιωτικοποίησης νησιών,
• αμφισβητεί θαλάσσιες ζώνες,
• ενισχύει ναυτική παρουσία σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο,
• ενώ επιχειρεί να παρουσιάσει την Ελλάδα ως «αναθεωρητικό παράγοντα» σε διεθνή φόρα.

Δυτικοί διπλωμάτες εκτιμούν ότι η Τουρκία επιχειρεί να εκμεταλλευτεί:

• τη γεωπολιτική ρευστότητα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία,
• τον αυξημένο στρατηγικό της ρόλο στο ΝΑΤΟ,
• αλλά και την ανάγκη της Δύσης να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους με την Άγκυρα.

Η Αθήνα απαντά με διεθνοποίηση της κρίσης

Η ελληνική διπλωματία εμφανίζεται αποφασισμένη να μην αφήσει αναπάντητες τέτοιες κινήσεις.

Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η Αθήνα θεωρεί κρίσιμο:

• να καταγράφονται επισήμως οι ελληνικές ενστάσεις,
• να αποτρέπονται γλωσσικές και νομικές παγιοποιήσεις,
• και να αναδεικνύεται σε διεθνές επίπεδο ο αναθεωρητικός χαρακτήρας της τουρκικής πολιτικής.

Παράλληλα, Ελλάδα και Κύπρος εντείνουν τον συντονισμό τους σε ΕΕ και ΟΗΕ, επιχειρώντας να δημιουργήσουν ευρωπαϊκό μέτωπο απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Το πραγματικό μήνυμα της Άγκυρας

Πίσω από τη διπλωματική αντιπαράθεση για μία ονομασία, το βαθύτερο μήνυμα της Τουρκίας είναι σαφές:

η Άγκυρα δεν προτίθεται να εγκαταλείψει το δόγμα γεωπολιτικής επέκτασης που εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια.

Αντίθετα, επιχειρεί να εδραιώσει διεθνώς μία νέα πραγματικότητα όπου:

• το Αιγαίο,
• η Ανατολική Μεσόγειος,
• και τα Στενά,

αντιμετωπίζονται ως ενιαίος χώρος στρατηγικής τουρκικής επιρροής.

Οι επόμενοι μήνες αναμένονται ιδιαίτερα κρίσιμοι, καθώς η σύγκρουση Αθήνας–Άγκυρας μεταφέρεται ολοένα περισσότερο από το πεδίο της διπλωματίας στο πεδίο της διεθνούς θεσμικής νομιμοποίησης.

Πηγή: pagenews.gr