«Ώρα για ευρωπαϊκή ενεργειακή ασπίδα» — Ο Παπασταύρου ανοίγει θέμα φυσικού αερίου και νέων συμμαχιών

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τη γεωπολιτική σταθερότητα και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να επανατοποθετήσει τη χώρα στον πυρήνα των ευρωπαϊκών ενεργειακών εξελίξεων, στέλνοντας σαφές μήνυμα υπέρ ενός νέου μοντέλου στρατηγικής αυτονομίας.

Από τη Λευκωσία, όπου διεξάγεται το Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκή Ένωση, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έθεσε με έμφαση το ζήτημα της δημιουργίας μιας «πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας», συνδέοντας άμεσα την ενεργειακή πολιτική με τις γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή.

Μαζί με τον υφυπουργό Ενέργειας Νίκος Τσάφος, ο κ. Παπασταύρου συμμετέχει στις κρίσιμες διαβουλεύσεις που πραγματοποιούνται υπό τη βαριά σκιά της περιφερειακής αστάθειας και των φόβων για νέες ενεργειακές αναταράξεις στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες: “Η Ευρώπη δεν μπορεί να μείνει ενεργειακά ευάλωτη”

Ο Έλληνας υπουργός συνέδεσε ευθέως τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή με τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, τονίζοντας ότι η κρίση αποκάλυψε πόσο ευάλωτη παραμένει η Ευρώπη σε γεωπολιτικά σοκ.

«Τώρα πρέπει να προχωρήσουμε στη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας», δήλωσε χαρακτηριστικά, ζητώντας:

• νέες ηλεκτρικές και ενεργειακές διασυνδέσεις,
• στρατηγικές υποδομές,
• διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας,
• και ένα πιο ευέλικτο ενεργειακό μείγμα.

Στην ουσία, η Αθήνα πιέζει για ένα νέο μοντέλο ενεργειακής ολοκλήρωσης που θα μειώνει την εξάρτηση από εξωτερικούς προμηθευτές και θα προστατεύει τα κράτη-μέλη από ακραίες διακυμάνσεις τιμών και γεωπολιτικές κρίσεις.

Το παρασκήνιο: Η Ελλάδα βλέπει παράθυρο επιστροφής στο φυσικό αέριο

Ιδιαίτερο πολιτικό και ενεργειακό ενδιαφέρον προκάλεσε η αναφορά του κ. Παπασταύρου στην αξιοποίηση των εθνικών πόρων φυσικού αερίου.

«Η Κύπρος κινείται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση και εμείς ακολουθούμε», είπε με νόημα, σε μια αποστροφή που ερμηνεύεται από ενεργειακούς κύκλους ως σαφές σήμα ότι η Ελλάδα επαναφέρει δυναμικά στο τραπέζι την αξιοποίηση πιθανών εγχώριων κοιτασμάτων.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη εμφανίζεται λιγότερο απόλυτη απέναντι στο φυσικό αέριο, αναγνωρίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί —τουλάχιστον προς το παρόν— να καλύψει πλήρως τις ανάγκες ενεργειακής ασφάλειας.

Στελέχη της αγοράς ενέργειας σημειώνουν ότι πίσω από τις δηλώσεις Παπασταύρου κρύβεται η προσπάθεια της Αθήνας να διαμορφώσει έναν νέο ρόλο για την Ελλάδα ως περιφερειακό ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνική στρατηγική και οι νέες ισορροπίες

Η κυβέρνηση Κυριάκος Μητσοτάκης επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα:

• στην πράσινη ατζέντα της Ευρώπης,
• στην ανάγκη ενεργειακής επάρκειας,
• και στη γεωπολιτική αστάθεια που προκαλεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Το τελευταίο διάστημα, η Αθήνα επενδύει όλο και περισσότερο:

• σε LNG terminals,
• σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις με Κύπρο και Αίγυπτο,
• σε αγωγούς φυσικού αερίου,
• αλλά και σε έργα αποθήκευσης ενέργειας.

Πίσω όμως από το επίσημο αφήγημα περί «ενεργειακής μετάβασης», ευρωπαϊκοί διπλωματικοί κύκλοι αναγνωρίζουν ότι αρκετές χώρες επανεξετάζουν πλέον πιο ρεαλιστικά τον ρόλο του φυσικού αερίου ως “καυσίμου ασφάλειας” για τα επόμενα χρόνια.

Η νέα ενεργειακή μάχη της Ευρώπης

Οι δηλώσεις Παπασταύρου αποτυπώνουν τη νέα μεγάλη ευρωπαϊκή αγωνία: πώς θα εξασφαλιστεί φθηνή, σταθερή και επαρκής ενέργεια χωρίς η Ευρώπη να εξαρτάται πλήρως από ασταθείς γεωπολιτικές ισορροπίες.

Και πίσω από τις τεχνικές συζητήσεις για δίκτυα, διασυνδέσεις και ενεργειακά μείγματα, βρίσκεται πλέον ένα πολύ πιο σκληρό πολιτικό ερώτημα:

Ποιος θα ελέγχει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης στην επόμενη δεκαετία — και με ποιο κόστος για τους πολίτες.